Web Tasarım ve Dijital Pazarlama Sözlüğü
A'dan Z'ye teknik terimler, açıklamalar ve kullanım örnekleri
Web tasarım, SEO ve dijital pazarlama dünyasında kullanılan teknik terimlerin kapsamlı açıklamalarını bulabileceğiniz sözlük. WebCraft uzman ekibi tarafından hazırlanmıştır.
İpucu: Bir terimle ilgili daha detaylı bilgi için Kaynak Merkezi sayfamızı ziyaret edebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
A
Alt Etiketi (Alt Text)
Alt Text / Alternative Text
Görsellere eklenen açıklayıcı metin. Görme engelli kullanıcılar için erişilebilirlik sağlar ve SEO için önemlidir. Görseller yüklenemediğinde bu metin görüntülenir.
Anchor Text
Anchor Text
Bir bağlantının (link) tıklanabilir görünen metin kısmı. SEO için önemlidir çünkü arama motorları bu metni hedef sayfanın içeriği hakkında ipucu olarak kullanır.
API (Uygulama Programlama Arayüzü)
API - Application Programming Interface
Farklı yazılım uygulamalarının birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüz. Örneğin, ödeme API'si ile web siteniz kredi kartı işlemleri yapabilir.
A/B Testi
A/B Testing
İki farklı versiyonun (A ve B) performansını karşılaştırarak hangisinin daha iyi sonuç verdiğini belirleme yöntemi. Web tasarım, e-posta pazarlama ve reklamlarda kullanılır.
B
Backend (Arka Uç)
Backend
Web sitesinin kullanıcılar tarafından görünmeyen sunucu tarafı. Veritabanı, sunucu mantığı ve uygulama fonksiyonları backend'de çalışır.
Backlink (Geri Bağlantı)
Backlink
Başka bir web sitesinden kendi web sitenize verilen bağlantı. SEO için çok önemlidir. Kaliteli backlink'ler Google sıralamasını olumlu etkiler.
Breadcrumb (İçerik Haritası)
Breadcrumb Navigation
Kullanıcının web sitesinde bulunduğu konumu gösteren navigasyon elemanı. Örnek: Ana Sayfa > Hizmetler > Web Tasarım. SEO ve kullanıcı deneyimi için faydalıdır.
C
Cache (Önbellek)
Cache
Sık kullanılan verilerin geçici olarak saklandığı alan. Web sitelerinde hız artışı sağlar. Tarayıcı cache, sunucu cache ve CDN cache türleri vardır.
Canonical URL
Canonical URL
Aynı içeriğin birden fazla URL'de bulunması durumunda, arama motorlarına hangisinin orijinal olduğunu bildiren etiket. Duplicate content sorununu önler.
CDN (İçerik Dağıtım Ağı)
CDN - Content Delivery Network
Web sitesi içeriklerini (görseller, CSS, JS dosyaları) dünya genelinde dağıtık sunucularda tutan sistem. Kullanıcılara en yakın sunucudan içerik servis edilir, hız artar.
CLS (Cumulative Layout Shift)
CLS - Cumulative Layout Shift
Google Core Web Vitals metriklerinden biri. Sayfa yüklenirken görsel öğelerin beklenmedik şekilde kaymasını ölçer. İdeal değer: 0.1'in altı. Kullanıcı deneyimi için önemlidir.
CMS (İçerik Yönetim Sistemi)
CMS - Content Management System
Web sitesi içeriğini kod bilgisi olmadan yönetmeyi sağlayan sistem. WordPress, Drupal, Joomla örnekleri. WebCraft, Next.js ile headless CMS çözümleri sunar.
Cookie (Çerez)
Cookie
Web sitelerinin tarayıcıda sakladığı küçük veri parçaları. Kullanıcı tercihleri, oturum bilgileri ve analitik veriler için kullanılır. KVKK/GDPR uyumu gereklidir.
Core Web Vitals
Core Web Vitals
Google'ın kullanıcı deneyimini ölçen üç temel metriği: LCP (yükleme hızı), FID (etkileşim hızı), CLS (görsel kararlılık). SEO sıralaması için önemlidir.
CTR (Tıklama Oranı)
CTR - Click-Through Rate
Bir içeriğin (reklam, arama sonucu, e-posta) kaç kez görüntülendiğine göre kaç kez tıklandığını gösteren oran. Yüksek CTR, içeriğin ilgi çekici olduğunu gösterir.
D
Domain (Alan Adı)
Domain Name
Web sitesinin internet adresi. Örnek: www.webcraft.tr. Alan adı, web sunucusunun IP adresine işaret eder. Marka için önemli bir dijital varlıktır.
Dönüşüm Oranı
Conversion Rate
Web sitesi ziyaretçilerinin belirlenen hedef eylemi (satın alma, form doldurma, kayıt) gerçekleştirme oranı. %2-5 arası sektör ortalamasıdır.
E
E-ticaret
E-commerce
Ürün ve hizmetlerin internet üzerinden alınıp satıldığı ticaret şekli. Online mağaza, ödeme sistemleri, stok yönetimi içerir.
Erişilebilirlik (WCAG)
Accessibility (WCAG)
Web sitesinin engelli kullanıcılar (görme, işitme, motor engelliler) için kullanılabilir olması. WCAG 2.1 AA standartları uluslararası erişilebilirlik kriteri.
F
FID (First Input Delay)
FID - First Input Delay
Google Core Web Vitals metriklerinden biri. Kullanıcının sayfada ilk etkileşimi (tıklama, tuşa basma) ile tarayıcının yanıt vermesi arasındaki süre. İdeal değer: 100ms altı.
Frontend (Ön Uç)
Frontend
Web sitesinin kullanıcılar tarafından görülen ve etkileşimde bulunulan kısmı. HTML, CSS, JavaScript kullanılarak oluşturulur. React, Next.js gibi frameworkler kullanılır.
G
Google Analytics
Google Analytics
Google'ın ücretsiz web analitik aracı. Web sitesi trafiği, kullanıcı davranışları, dönüşüm oranları gibi verileri izler. GA4 en güncel versiyonudur.
GraphQL
GraphQL
API için sorgu dili. REST API'ye alternatif. Kullanıcılar ihtiyaç duydukları veriyi tam olarak belirtebilir, gereksiz veri transferini önler.
H
Headless CMS
Headless CMS
Frontend'den ayrık çalışan içerik yönetim sistemi. İçerik API aracılığıyla sunulur. Contentful, Strapi, Sanity örnekleri. Modern web siteleri için tercih edilir.
Hosting (Barındırma)
Web Hosting
Web sitesinin dosyalarının saklandığı sunucu hizmeti. Shared hosting, VPS, dedicated server, cloud hosting türleri vardır. WebCraft, Vercel ve AWS kullanır.
I
ISR (Incremental Static Regeneration)
ISR
Next.js özelliği. Statik sayfaları belirli aralıklarla otomatik günceller. SSR performansı + SSG hızını birleştirir.
J
JAMstack
JAMstack
JavaScript, API, Markup tabanlı modern web mimarisi. Statik site generatörleri (Next.js, Gatsby) kullanılır. Hızlı, güvenli ve ölçeklenebilir web siteleri için tercih edilir.
JavaScript
JavaScript
Web sitelerine interaktivite kazandıran programlama dili. Frontend ve backend (Node.js) geliştirmede kullanılır. React, Vue, Angular gibi frameworklerin temeli.
JSON-LD
JSON-LD (Structured Data)
Yapılandırılmış veri formatı. Google gibi arama motorlarına web sayfası içeriği hakkında detaylı bilgi verir. Rich snippets ve knowledge graph için kullanılır.
K
Kullanıcı Deneyimi (UX)
User Experience (UX)
Kullanıcının web sitesi ile etkileşiminde yaşadığı deneyim. Kolay navigasyon, hızlı yükleme, sezgisel tasarım UX'in parçalarıdır. İyi UX, dönüşüm oranını artırır.
Kullanıcı Arayüzü (UI)
User Interface (UI)
Web sitesinin görsel tasarımı. Renkler, tipografi, düğmeler, formlar gibi görsel elemanlar UI'ın parçası. UI tasarımı, UX stratejisini görsel olarak hayata geçirir.
L
Landing Page (Açılış Sayfası)
Landing Page
Reklam veya kampanya için özel olarak tasarlanmış tek sayfa. Dönüşüm odaklıdır. Net CTA (call-to-action) içerir. A/B testi yapılarak optimize edilir.
Lazy Loading (Tembel Yükleme)
Lazy Loading
Sayfa yüklenirken sadece görüntülenen alanın yüklenmesi, diğer içeriklerin gerektiğinde yüklenmesi tekniği. Performans ve sayfa hızı için önemlidir.
LCP (Largest Contentful Paint)
LCP
Google Core Web Vitals metriklerinden biri. Sayfanın en büyük içerik elemanının yüklenme süresi. İdeal değer: 2.5 saniye altı. Sayfa hızı ve kullanıcı deneyimi için kritik.
Local SEO (Yerel SEO)
Local SEO
İşletmenin belirli bir coğrafi alanda (şehir, ilçe) arama motorlarında görünür olmasını sağlayan SEO stratejisi. Google My Business önemlidir.
M
Meta Etiketleri
Meta Tags
HTML head bölümündeki web sayfası hakkında bilgi veren etiketler. Title, description, keywords, og:image gibi. SEO ve sosyal medya paylaşımı için önemlidir.
Minifikasyon
Minification
CSS, JavaScript dosyalarından gereksiz boşluklar, yorumlar kaldırılarak boyutun küçültülmesi. Sayfa hızını artırır.
Mobile-First (Mobil Öncelikli)
Mobile-First Design
Web tasarımının önce mobil cihazlar için, sonra masaüstü için yapılması yaklaşımı. Google mobile-first indexing kullanır, bu nedenle mobil optimizasyon kritiktir.
N
NAP (Name, Address, Phone)
NAP
İşletme adı, adresi ve telefon bilgisi. Yerel SEO için bu bilgilerin web sitesi, Google My Business ve dizinlerde tutarlı olması önemlidir.
Next.js
Next.js
React tabanlı modern web framework. SSR, SSG, ISR desteği. SEO uyumlu, performanslı web siteleri için ideal. WebCraft, Next.js 15 kullanır.
O
OAuth
OAuth
Güvenli yetkilendirme protokolü. Kullanıcıların şifre paylaşmadan üçüncü parti uygulamalara erişim izni vermesini sağlar. 'Google ile Giriş Yap' özelliği OAuth kullanır.
OpenGraph
OpenGraph Protocol
Facebook tarafından geliştirilen, web sayfası içeriğinin sosyal medyada nasıl görüneceğini belirleyen meta etiketleri. og:title, og:description, og:image içerir.
P
PageRank
PageRank
Google'ın web sayfalarını önem sırasına göre sıraladığı algoritma. Kaliteli backlink'ler PageRank'i artırır. Artık resmi bir metrik değil ama konsept hala geçerli.
PPC (Pay-Per-Click)
PPC - Pay-Per-Click
Tıklama başına ödeme reklam modeli. Google Ads ve sosyal medya reklamları PPC kullanır. Reklam sadece tıklandığında ücret alınır.
PWA (Progressive Web App)
PWA
Web teknolojileri ile geliştirilen ama mobil uygulama gibi çalışan web siteleri. Offline çalışabilir, bildirim gönderebilir, cihaza yüklenebilir.
R
React
React
Meta (Facebook) tarafından geliştirilen JavaScript kütüphanesi. Kullanıcı arayüzü (UI) oluşturmak için kullanılır. Next.js, React tabanlıdır.
Responsive Design (Duyarlı Tasarım)
Responsive Design
Web sitesinin tüm cihaz boyutlarında (masaüstü, tablet, mobil) otomatik olarak uyum sağlaması. CSS media queries kullanılarak yapılır. Modern web tasarımın temel özelliğidir.
REST API
REST API
REpresentational State Transfer - Web servisleri için mimari stil. HTTP protokolü kullanılır. GET, POST, PUT, DELETE metodları ile veri alışverişi yapılır.
Robots.txt
Robots.txt
Web sitesinin kök dizininde bulunan, arama motoru botlarına hangi sayfaların taranacağını bildiren metin dosyası. SEO için önemlidir.
S
Schema Markup (Yapılandırılmış Veri)
Schema Markup
Web sayfası içeriğinin anlamını arama motorlarına açıklayan kod. JSON-LD formatında eklenir. Rich snippets (zengin sonuçlar) oluşturur.
SEM (Arama Motoru Pazarlama)
SEM - Search Engine Marketing
Arama motorlarında ücretli reklam vererek görünürlük artırma. Google Ads, Bing Ads gibi. SEO'dan farklı olarak ücretli bir yöntemdir.
SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)
SEO - Search Engine Optimization
Web sitesinin arama motorlarında organik (ücretsiz) olarak üst sıralarda yer almasını sağlayan teknik ve içerik optimizasyonları. Teknik SEO, On-Page SEO, Off-Page SEO olmak üzere üçe ayrılır.
Session (Oturum)
Session
Kullanıcının web sitesinde geçirdiği süre boyunca sakl tutulan veriler. Kullanıcı siteyi kapatınca veya oturum süresi dolunca silinir.
Sitemap (Site Haritası)
Sitemap
Web sitesinin tüm sayfalarını listeleyen XML dosyası. Arama motorlarının siteyi daha iyi taramasını sağlar. Google Search Console'a gönderilir.
SPA (Single Page Application)
SPA
Tek sayfada çalışan web uygulaması. Sayfa yenilenmeden içerik değişir. React, Vue, Angular ile geliştirilir. Hızlı ve akıcı kullanıcı deneyimi sağlar.
SSL Sertifikası
SSL Certificate
Web sitesi ile kullanıcı arasındaki veri iletişimini şifreleyen güvenlik sertifikası. HTTPS protokolü için gereklidir. Google, SSL'li siteleri tercih eder.
SSG (Static Site Generation)
SSG
Statik site oluşturma. Sayfalar build aşamasında HTML olarak oluşturulur. Çok hızlıdır, CDN'de servis edilebilir. Next.js SSG destekler.
SSR (Server-Side Rendering)
SSR
Sunucu taraflı render. Sayfa HTML'i her istekte sunucuda oluşturulur. SEO için avantajlıdır. Next.js SSR destekler.
T
TypeScript
TypeScript
JavaScript'in tip güvenliği eklenmiş hali. Microsoft tarafından geliştirildi. Hataları kod aşamasında yakalar. Modern projeler için tercih edilir. WebCraft, TypeScript kullanır.
U
URL (Uniform Resource Locator)
URL
Web sayfasının adresi. Örnek: https://www.webcraft.tr/hizmetler. Temiz, anlaşılır URL'ler SEO için önemlidir.
W
WCAG (Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu)
WCAG - Web Content Accessibility Guidelines
Engelli kullanıcılar için web erişilebilirlik standartları. WCAG 2.1 AA seviyesi uluslararası kabul görmüştür. Görme, işitme, motor engeliler için gerekli uygulamalar içerir.
Hala Sorularınız mı Var?
Web tasarım, SEO ve dijital pazarlama hakkında merak ettiklerinizi bize sorun.
Bize Ulaşın